W związku z obserwowanym wzrostem zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), przypominamy o kluczowych zasadach higieny oraz zaleceniach dotyczących szczepień ochronnych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych.
Wirusowe zapalenie wątroby typu A, potocznie nazywane „żółtaczką pokarmową” lub „chorobą brudnych rąk”, to ostra choroba zakaźna wywoływana przez wirus HAV (hepatitis A virus). Jedynym rezerwuarem tego wirusa jest człowiek, a ulec zakażeniu może każda osoba, która wcześniej nie chorowała lub nie została zaszczepiona.
Do zakażenia dochodzi głównie drogą pokarmową oraz kałowo-doustną. Wirus przenosi się poprzez:
Kontakt bezpośredni z osobą zakażoną – np. przez przeniesienie wirusa na nieumytych dłoniach po wyjściu z toalety.
Spożycie skażonej żywności i wody – szczególnie nieumytych warzyw i owoców, surowych owoców morza oraz produktów niepoddanych odpowiedniej obróbce termicznej.
Kontakty seksualne – zwłaszcza kontakty analne z osobą chorą lub zakażoną.
Szczepienie przeciw WZW A skutecznie chroni przed zachorowaniem. Zgodnie z wytycznymi na 2026 rok, szczepienie jest szczególnie zalecane:
Osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej i pośredniej endemiczności zachorowań.
Dzieciom i młodzieży w wieku przedszkolnym oraz szkolnym, które nie chorowały wcześniej na WZW A.
Pracownikom sektora spożywczego – przy produkcji i dystrybucji żywności.
Osobom zatrudnionym przy usuwaniu odpadów komunalnych, płynnych nieczystości oraz konserwacji urządzeń sanitarnych.
Personelowi medycznemu – w tym pracownikom oddziałów zakaźnych i laboratoriów (profilaktyka przedekspozycyjna) oraz po bliskim kontakcie z pacjentem chorym (profilaktyka poekspozycyjna).
Osobom z innych grup ryzyka – zależnie od bieżącej sytuacji epidemiologicznej.
Regularne i dokładne mycie rąk wodą z mydłem znacznie ogranicza ryzyko zakażenia. Pamiętaj o myciu rąk:
Przed jedzeniem oraz przygotowywaniem posiłków.
Po skorzystaniu z toalety oraz po powrocie z dworu/miejsc publicznych.
W pracy – przed rozpoczęciem czynności, po dłuższych przerwach oraz po pracach porządkowych.
Aby zminimalizować ryzyko zakażenia drogą pokarmową, stosuj podstawowe zasady bezpieczeństwa żywności wskazane przez Światową Organizację Zdrowia:
Utrzymuj czystość – myj ręce, blaty i przybory kuchenne.
Oddzielaj żywność surową od ugotowanej – unikaj zanieczyszczeń krzyżowych.
Gotuj dokładnie – odpowiednia temperatura niszczy drobnoustroje.
Utrzymuj żywność w bezpiecznej temperaturze – chłodź łatwo psujące się produkty.
Używaj bezpiecznej wody i świeżych surowców – dokładnie myj owoce i warzywa.